Orman yangını sonrası peyzaj bozulmalarının mekânsal analizi ve restorasyon stratejilerinin geliştirilmesi: Bursa Orhaneli-Harmancık örneği

Abstract

27 Temmuz 2025’te Bursa’nın Orhaneli-Harmancık bölgesinde meydana gelen orman yangınının yol açtığı peyzaj bozulmaları Sentinel-2 uydu görüntüleri üzerinden analiz edilmiştir. 29 Haziran ve 29 Temmuz 2025 tarihli görüntüler, Google Colab ortamında Python tabanlı K-Means kümeleme algoritmasıyla işlenmiş ve yaklaşık 23.12 km²’lik yanan alan belirlenmiştir. Copernicus Browser platformu aracılığıyla elde edilen NDVI ve multispektral bantlar (NIR, SWIR) kullanılarak bitki örtüsündeki kayıplar nicel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, ortalama NDVI değerinin 0.0768’e düşmesiyle yangının bitki örtüsünde neredeyse tam tahribat yarattığını ve geniş ölçekte toprak yüzeyini açığa çıkardığını göstermektedir. Ayrıca yangın şiddetinin mekânsal açıdan heterojen dağıldığı ve yüksek şiddetli alanlarda erozyon riskinin kritik seviyelere ulaştığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, ekolojik bütünlük ve sosyo-ekonomik sürdürülebilirliği esas alan çok katmanlı bir peyzaj restorasyon stratejisi geliştirilmiştir. Bu strateji, yangın sonrası restorasyon sürecinin etkinliğini artırmak amacıyla kademeli bitkilendirme, katılımcı yönetim, kurumsal kapasite geliştirme, CBS tabanlı izleme ve iklim dirençli tür seçimi olmak üzere beş ana bileşen üzerine yapılandırılmıştır. Bu bütüncül yaklaşım, yangın sonrası benzer ekosistemlerin restorasyonuna yönelik bilimsel bir çerçeve sunmaktadır.

Landscape degradation caused by the forest fire that occurred in the Orhaneli Harmancık region of Bursa on July 27, 2025, was analyzed using Sentinel-2 satellite imagery. The images dated June 29 and July 29, 2025, were processed using the Python-based K-Means clustering algorithm in the Google Colab environment, and a burned area of approximately 23.12 km² was determined. Vegetation losses were quantitatively assessed using NDVI and multispectral bands (NIR, SWIR) obtained through the Copernicus Browser platform. The findings indicate that the fire caused almost complete vegetation destruction, with the mean NDVI value decreasing to 0.0768, and that the soil surface was exposed on a large scale. It was also determined that the fire intensity was spatially heterogeneous, and erosion risk reached critical levels in high-intensity areas. Based on the obtained data, a multi-layered landscape restoration strategy based on ecological integrity and socio-economic sustainability was developed. This strategy is structured around five key components: phased planting, participatory management, institutional capacity building, GIS-based monitoring, and climate resilient species selection, with the aim of increasing the effectiveness of post-fire restoration. This holistic approach provides a scientific framework for the restoration of similar ecosystems after fire.