Çocukluk çağı travmalarının yeme davranışlarıyla ilişkisinde beden algısının aracı rolünün incelenmesi

Abstract

Araştırma, çocukluk çağı travmalarının kişilerin yeme davranışları üzerindeki etkisini incelemeyi ve bu dönemde beden algısının aracı rolünü belirlemeyi hedeflemektedir. Çocukluk çağında maruz kalınan fiziksel, duygusal ve cinsel istismar ile ihmallerin, yetişkinlikte uyumsuz yeme paternlerine dönüşme riski, çalışmanın odağında yer almaktadır. Nicel araştırma modeline göre tasarlanan araştırmada veriler, uygun örnekleme metoduyla ulaşılan 446 katılımcıdan Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Yeme Davranışı Ölçeği ve Vücut Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 26 programı aracılığıyla analiz edilmiş; değişkenler arasındaki ilişkileri ve aracılık etkilerini saptamak için korelasyon ve regresyon temelli istatistiksel analizler yürütülmüştür. Araştırma bulguları, çocukluk çağı travmalarının yeme davranışlarını anlamlı düzeyde yordadığını göstermektedir. Ancak, uygulanan aracılık testi (Sobel Testi) sonuçlarına göre, çocukluk çağı travmaları ile yeme davranışları arasındaki ilişkide beden algısının istatistiksel olarak anlamlı bir aracı rol oynamadığı saptanmıştır (p=.945). Sosyo-demografik değişkenler açısından; yaş arttıkça beden algısının olumlu yönde geliştiği ve erkek katılımcıların kadınlara oranla daha yüksek düzeyde travma bildiriminde bulunduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, travma yaşantısı olan bireylerde yeme davranışlarının beden algısından bağımsız olarak doğrudan etkilenebildiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, yeme bozukluklarına yönelik psikoterapi müdahalelerinin sadece klinik görünüme değil, travma geçmişine odaklı bütünsel bir yaklaşımla ele alınmasının önemi vurgulanmaktadır.This research aims to examine the impact of childhood trauma on individuals' eating behaviors and to determine the mediating role of body image in this relationship. The study focuses on the risk of childhood physical, emotional, and sexual abuse or neglect developing into maladaptive eating patterns in adulthood. Designed according to a quantitative research model, data were collected from 446 participants reached through convenience sampling, using the "Childhood Trauma Questionnaire", "Adult Eating Behavior Questionnaire", and "Body Image Scale". Data were analyzed using SPSS 26; correlation and regression-based statistical analyses were conducted to determine the relationships and mediating effects between variables. The findings indicate that childhood trauma significantly predicts eating behaviors. However, according to the results of the mediation analysis (Sobel Test), it was determined that body image did not play a statistically significant mediating role in the relationship between childhood trauma and eating behaviors (p=.945). In terms of socio-demographic variables, it was observed that body image improved positively with age, and male participants reported higher levels of trauma compared to females. The results demonstrate that eating behaviors in individuals with a history of trauma can be directly affected, independent of body image. In this context, it is emphasized that psychotherapeutic interventions for eating disorders should adopt a holistic approach focusing on trauma history rather than just clinical presentation.