Çocuk diş hekimliğinde kök hücre kullanımı

Abstract

Giriş: Kök hücreler, kendini yenileme ve farklı hücre tiplerine farklılaşabilme özellikleri sayesinde rejeneratif tıp alanında önemli bir yer edinmiştir. Diş hekimliğinde bu hücreler, hasarlı dental dokuların biyolojik olarak onarımı ve yeniden yapılandırılması açısından önemli bir potansiyel sunmaktadır. Çocuk diş hekimliğinde, süt dişlerinden elde edilen mezenkimal kök hücreler (SHED) üzerine yapılan çalışmalar, bu hücrelerin pulpa nekrozu, kök gelişim bozuklukları ve alveolar defektlerin tedavisinde etkili olabileceğini göstermektedir. Dental pulpa kök hücreleri (DPSC), apikal papilla kök hücreleri (SCAP) ve periodontal ligament kök hücreleri (PDLSC) gibi dental kökenli kök hücreler; yüksek proliferasyon kapasitesi, farklılaşma yetenekleri ve biyouyumlulukları sayesinde doku mühendisliği uygulamalarında öne çıkmaktadır. Güncel çalışmalar, kök hücre temelli tedavilerin kök gelişimini desteklediğini, pulpa benzeri dokuların oluşumuna katkı sağladığını ve periapikal iyileşmeyi hızlandırdığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, mevcut klinik kanıtlar sınırlı ve heterojen olup, çalışmaların büyük bir kısmı küçük örneklem büyüklüklerine ve kısa süreli takip verilerine dayanmaktadır. Bu derleme, kök hücre temelli yaklaşımların çocuk diş hekimliğinde umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu göstermekle birlikte, standartlaştırılmış tedavi protokollerinin ve yüksek düzeyli klinik kanıtların eksikliğinin bu yöntemlerin rutin klinik uygulamalara entegrasyonunu sınırladığını vurgulamaktadır.

Sonuç: Bu derlemede, kök hücrelerin biyolojik özellikleri, dental kökenli kök hücre tipleri, çocuk diş hekimliğindeki klinik uygulamaları ve doku mühendisliği yaklaşımları güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir.

Objective: Stem cells have gained a significant role in regenerative medicine due to their ability to self-renew and differentiate into various cell types. In dentistry, these cells offer considerable potential for the biological repair and regeneration of damaged dental tissues. In pediatric dentistry, studies on mesenchymal stem cells derived from exfoliated deciduous teeth (SHED) indicate that these cells may be effective in the treatment of pulp necrosis, root development disorders, and alveolar defects. Dental-derived stem cells, including dental pulp stem cells (DPSC), stem cells from the apical papilla (SCAP), and periodontal ligament stem cells (PDLSC), have attracted increasing attention due to their high proliferative capacity, differentiation potential, and biocompatibility, making them promising candidates for tissue engineering applications. Recent studies demonstrate that stem cell-based therapies can support root development, promote pulp-like tissue formation, and enhance periapical healing. However, current clinical evidence remains limited and heterogeneous, with most studies based on small sample sizes and short-term follow-up. This review highlights that, although stem cell-based approaches show promising outcomes in pediatric dentistry, the lack of standardized protocols and high-level clinical evidence limits their routine clinical application.

Conclusion: This review aims to evaluate the biological characteristics of stem cells, the types of dental-derived stem cells, their clinical applications in pediatric dentistry, and tissue engineering approaches in light of current literature.