Çocuklarda bruksizm

Abstract

Giriş: Bruksizm, çocuklarda sık görülen parafonksiyonel bir alışkanlık olup, diş sıkma ve gıcırdatma ile karakterizedir. Uyku ile ilişkili bir hareket bozukluğu olarak değerlendirilen bu durum, hem uyku sırasında hem de uyanıkken ortaya çıkabilmektedir. Çocukluk çağındaki yaygınlığı çeşitli çalışmalarda farklı oranlarla belirtilmiş olup, yaş ilerledikçe azalma eğilimi gösterdiği bildirilmiştir. Epidemiyolojik çalışmalar, çocukluk döneminde bruksizmin görülme sıklığının % 14 ile % 36,8 arasında değiştiğini göstermektedir. Bruksizmin etiyolojisi karmaşıktır ve psikososyal, genetik, nörokimyasal ve sistemik faktörlerle ilişkilidir. Özellikle stres, anksiyete, uyku bozuklukları, solunum problemleri ve genetik yatkınlık, bruksizmin ortaya çıkmasında önemli rol oynamaktadır. Bruksizm, temporomandibular eklem rahatsızlıkları, diş aşınmaları, çiğneme kaslarında hipertrofi, baş ağrısı ve uyku kalitesinde bozulma gibi klinik belirtilerle kendini göstermektedir. Sonuç: Bruksizm, hem fizyolojik hem de sosyal yaşam üzerinde ciddi etkiler yaratmakta olup, diş hekimleri tarafından kapsamlı bir şekilde ele alınması gereken bir sorun olarak öne çıkmaktadır. Bruksizmin tanısında klinik muayene, ebeveyn anketleri, polisomnografi, elektromiyografi ve mobil uygulamalar gibi çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Tedavi süreci, hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre belirlenmekte olup, oklüzal splintler, farmakolojik ajanlar (anksiyolitikler, dopaminerjik ilaçlar, antihistaminikler), fizyoterapi, fotobiyomodülasyon ve bilişsel-davranışçı terapiler gibi çeşitli yaklaşımlar içermektedir. Özellikle erken tanı ve multidisipliner tedavi yaklaşımları, bruksizmin uzun vadeli etkilerini azaltmada kritik öneme sahiptir. Bu derleme, çocuklarda bruksizmin epidemiyolojisi, etiyolojisi, tanısı ve güncel tedavi yaklaşımlarını değerlendirmektedir.

Objective: Bruxism is a common parafunctional habit in children, characterized by teeth clenching and grinding. Evaluated as a sleep-related movement disorder, this condition can occur both during sleep and wakefulness. Its prevalence in childhood has been reported with varying rates in different studies, showing a tendency to decrease with age. Epidemiological studies indicate that the prevalence of bruxism in childhood ranges between 14 % and 36.8 %. The etiology of bruxism is complex and associated with psychosocial, genetic, neurochemical and systemic factors. In particular, stress, anxiety, sleep disorders, respiratory problems, and genetic predisposition play significant roles in its onset. Bruxism manifests with clinical symptoms such as temporomandibular joint disorders, dental attrition, hypertrophy of the masticatory muscles, headaches, and impaired sleep quality. Conclusion: Bruxism has significant effects on both physiological and social life and is considered as a condition that requires comprehensive evaluation by dental professionals. The diagnosis of bruxism involves clinical examination, parental questionnaires, polysomnography, electromyography and mobile applications. The treatment process is determined based on the clinical requirement of the patient and includes various approaches such as occlusal splints, pharmacological agents (anxiolytics, dopaminergic drugs, antihistamines), physiotherapy, photobiomodulation, and cognitive-behavioral therapies. Early diagnosis and multidisciplinary treatment approaches are crucial in reducing the long-term effects of bruxism. This review evaluates the epidemiology, etiology, diagnosis, and current treatment approaches of bruxism in children.