Tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuğun değerlendirilmesi

Abstract

Arabuluculuk günümüzde birçok uyuşmazlığın çözümünde önemli bir rol oynamaktadır. Arabuluculuk sayesinde taraf- lar birbirleriyle çatışmadan, hızlı ve az masraflı bir şekilde çözüme ulaşmaktadır. Bir başka deyişle kendi çözümlerini yaratabilmektedir. Arabuluculuk belirli alanlardaysa başvurusu zorunlu bir kurum haline getirilmiştir. Bu alanlardan birisi, çalışma konumuz olan tüketici uyuşmazlıklarıdır. Uyuşmazlığı çözmekle görevli olan tüketici mahkemelerine başvurmadan evvel arabulucuya başvurmak zorunludur. Nitekim arabulucuya başvuru dava şartı olarak düzenlenmiş- tir. Bununla birlikte TKHK m.73/A-1’de düzenlenen ve sınırlı sayıda sayılan hallerde arabulucuya başvurmak zorunlu değildir. Dava şartı arabuluculuk noktasında uyuşmazlığın, TKHK kapsamında kalıp kalmadığı da önem arz eder. Eğer ki uyuşmazlık bir tüketici işlemi veya tüketiciye yönelik uygulamadan kaynaklanıyorsa TKHK uygulanmalıdır. Tüketici işleminden bahsedebilmek için işlemin bir tarafının tüketici, diğer tarafının ise mesleki veya ticari amaçla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olması gerekir. Aralarındaki ilişki ise mal veya hizmet konulu her türlü sözleşmeden doğa- bilir. Bazı uyuşmazlıklar hem ticari dava (veya ticari iş) hem de tüketici uyuşmazlığı nitelikleri taşıyabilir. Bu durumda ilgili uyuşmazlığın çözülmesinde görevli mahkeme tüketici mahkemesi olmalıdır.

Today, mediation plays a significant role in the resolution of many disputes. Through mediation, parties are able to reach a solution quickly and with minimal costs, without engaging in conflict. In other words, they can create their own solutions. If mediation is applicable to specific areas, it has been established as a mandatory institution. One of these areas is consumer disputes, which is the subject of our study. It is mandatory to resort to a mediator prior to referring to consumer courts responsible for resolving disputes. Indeed, seeking mediation is regulated as a prerequisite for filing a lawsuit. However, in cases that are regulated by Article 73/A-1 of the Consumer Protection Act and that are considered as limited, the mediation is not mandatory. The requirement for filing a lawsuit and its applicability to mediation is also crucial in the context of consumer disputes falling under the Consumer Protection Act. If the dispute arises from a consumer transaction or an application directed towards the consumer, the Consumer Protection Act should be applied. In order to discuss a consumer transaction, one party must be a consumer, while the other party must be an individual acting for professional or commercial purposes. The relationship between them can stem from any kind of contract related to goods or services. Some disputes may possess characteristics of both commercial litigation (or commercial matters) and consumer disputes. In such cases, the competent court for resolving the dispute should be the consumer court.