An analysis of factors affecting perceived access to healthcare services: The case of Istanbul

Abstract

Purpose: The main purpose of this study is to reveal that access to health services is not limited to physical proxim ity. In particular, it aims to examine the individual, economic, technological, and structural factors that affect individuals' perception of access to health services within a multidimen sional framework. It also aims to develop policy recommenda tions in this direction. Scope: The research covers individuals living in the districts of Bakırköy, Başakşehir, Küçükçekmece, and Ümraniye in Istan bul. The study comparatively examines the perceptions of ac cess to healthcare services among individuals living in districts with different socioeconomic characteristics. Method: A quantitative research method was used in the study. Data were collected from individuals forming the sample group using the "Perceived Access to Health Care Questionnaire". The scale consists of four sub-dimensions: accessibility, availability, suitability, and acceptability. The data obtained were evaluated using statistical analysis methods. Findings: According to the research findings, it was deter mined that participants had the highest perception regarding the accessibility dimension of health services. On the other hand, serious problems were identified in the reachability di mension. In particular, physical transportation difficulties to Çam and Sakura City Hospital in Başakşehir district negatively affected individuals' perception of reachability. Furthermore, the high economic burden of healthcare services and the fail ure of public healthcare institutions to meet expectations in terms of capacity and service quality constitute a problem. This situation has significantly reduced the satisfaction level of participants. It was found that individuals with low socioeco nomic status had a weaker perception of access to healthcare services. Again, this situation demonstrated the persistence of inequalities in the healthcare field. While individuals with access to technological tools were found to have a higher per ception of access, those unable to benefit from digital opportu nities were found to have a low perception of access. Conclusion: This study reveals that trust in the healthcare sys tem in Türkiye, perceived service quality, and healthcare poli cies are shaped by individuals' daily experiences. The findings indicate that access to healthcare services needs to be re-ex amined with an equitable, sustainable, and inclusive approach. In particular, the development of policies aimed at improving accessibility, affordability, and reducing digital inequalities is a fundamental requirement for the Turkish healthcare system.Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, sağlık hizmetlerine eri şimin yalnızca fiziksel yakınlıkla sınırlı olmadığını ortaya koy maktır. Özellikle bireylerin sağlık hizmetlerine erişim algısını etkileyen bireysel, ekonomik, teknolojik ve yapısal faktörleri çok boyutlu bir çerçevede incelemektir. Ayrıca bu doğrultuda politika önerileri geliştirmektir. Kapsam: Araştırma, İstanbul ilinde yer alan Bakırköy, Başak şehir, Küçükçekmece ve Ümraniye ilçelerinde yaşayan birey leri kapsamaktadır. Çalışma, farklı sosyoekonomik özelliklere sahip ilçelerde yaşayan bireylerin sağlık hizmetlerine erişim algılarını karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, örneklem grubunu oluşturan bireylerden “Sağlık Hiz metlerinde Algılanan Erişim Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Ölçek; erişilebilirlik, ulaşılabilirlik, uygunluk ve kabul edilebi lirlik olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma bulgularına göre katılımcıların sağlık hizmetlerine ilişkin en yüksek algıya erişilebilirlik boyutunda sahip oldukları tespit edilmiştir. Buna karşın, ulaşılabilirlik bo yutunda ciddi sorunlar yaşandığı belirlenmiştir. Özellikle Ba şakşehir ilçesinde bulunan Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’ne yönelik fiziksel ulaşım güçlükleri, bireylerin ulaşılabilirlik algı sını olumsuz etkilemiştir. Ayrıca sağlık hizmetlerinin ekonomik yükünün yüksek olması ve kamu sağlık kurumlarının kapasite ve hizmet kalitesi açısından beklentileri karşılayamaması so runu oluşturmaktadır. Bu durum katılımcıların memnuniyet düzeyini önemli ölçüde düşürmüştür. Sosyoekonomik düzeyi düşük bireylerde sağlık hizmetlerine erişim algısının daha za yıf olduğu saptanmıştır. Yine bu durum sağlık alanındaki eşit sizliklerin sürdüğünü göstermiştir. Teknolojik araçlara erişimi olan bireylerde daha yüksek erişim algısı gözlemlenirken, di jital olanaklardan yararlanamayan bireylerde erişim algısının düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Türkiye’de sağlık sistemine duyulan gü venin, algılanan hizmet kalitesinin ve sağlık politikalarının bireylerin günlük deneyimleri üzerinden şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, sağlık hizmetlerinde erişimin eşitlikçi, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir yaklaşımla yeniden ele alınması gerektiğini göstermektedir. Özellikle ulaşılabilirlik, ekonomik karşılanabilirlik ve dijital eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik politikaların geliştirilmesi, Türkiye sağlık sistemi açısından te mel bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.