Dijital egemenlik ve teknolojik rekabet: Küresel ağdaki bölgesel bloklar

Abstract

Uluslararası sistemde güç rekabeti, artık yalnızca askeri ya da ekonomik düzlemde değil; dijital altyapılar, veri güvenliği ve yapay zekâ gibi alanlarda da yoğunlaşmaktadır. Bu çerçevede “dijital egemenlik” kavramı, hem devletlerin siber uzaydaki yetki iddialarını hem de bölgesel ve küresel düzeyde oluşan teknolojik bloklaşmaları tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu çalışma, dijital egemenlik bağlamında ortaya çıkan bölgesel kutuplaşmaları inceleyerek, teknolojik altyapılar üzerinden kurulan yeni güç ilişkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ABD, Çin ve Avrupa Birliği’nin dijital politikaları karşılaştırmalı olarak ele alınmakta; özellikle 5G teknolojileri, büyük veri güvenliği, yapay zekâ regülasyonları ve dijital pazarlara yönelik kısıtlamalar üzerinden gelişen stratejik yaklaşımlar incelenmektedir. Avrupa'nın “teknolojik stratejik özerklik” hedefi, Çin'in “dijital ipek yolu” girişimi ve ABD’nin küresel teknoloji devleri aracılığıyla oluşturduğu etki alanı bu bağlamda değerlendirilmektedir. Ayrıca, dijital teknolojilerin jeopolitik etkileri bağlamında Türkiye, Hindistan ve Güney Kore gibi “yükselen dijital aktörlerin” konumu da analiz edilerek, küresel ağdaki bölgeselleşmenin çok kutuplu dinamikleri ortaya konmaktadır. Sonuç olarak, dijital egemenliğe dayalı bu yeni bölgeselleşme biçimi, klasik coğrafi sınırlardan bağımsız, veri merkezli ve algoritmik bir düzlemde gerçekleşmekte; bu da uluslararası ilişkilerde yeni bir paradigma değişimine işaret etmektedir. Çalışma, bu dönüşümü anlamak adına kuramsal ve ampirik bir zemin sunmayı hedeflemektedir.