Türkiye'den Rusya'ya e-ticaret yoluyla iplik ihracatının geliştirilmesi: Bir iş modeli önerisi

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'de iplik ve tekstil sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerin dijitalleşme ve Rusya pazarına yönelik e-ihracat süreçlerini, sistematik literatür taraması (SLR) yaklaşımıyla incelemektedir. Araştırmanın kapsamı, 2015–2025 döneminde yayımlanan çalışmalarla sınırlandırılmış; kaynaklar Dergi Park, YÖK Tez, Google Scholar ve Science Direct başta olmak üzere birden fazla akademik veri tabanından elde edilmiştir. Literatür seçimi, önceden tanımlanan dahil etme/dışlama ölçütleri doğrultusunda yürütülmüş; taranan çalışmalar içinden erişilebilir ve konu ile doğrudan ilişkili yayınlar analiz kapsamına alınmıştır. Veri analizi, Braun ve Clarke (2006) tematik analiz çerçevesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Öncelikle metinler tekrar tekrar okunmuş, açık kodlama yapılmış, benzer kodlar alt temalarda birleştirilmiş ve sonuçta beş ana tema altında bir senteze ulaşılmıştır: dijital altyapı, kurumsal entegrasyon (ERP/CRM), müşteri ilişkileri, lojistik/gümrük süreçleri ve politika-destek mekanizmaları. Bulgular, KOBİ'lerin dijitalleşme sürecinde altyapı yetersizlikleri, insan kaynağı ve bilgi eksikliği, sistem entegrasyonu sorunları ile lojistik ve mevzuat kaynaklı engellerle karşılaştığını göstermektedir. Literatürün ortaklaştığı noktalar, e-ihracat performansını artırmada kurumsal sistem entegrasyonunun (ERP/CRM), dijital pazarlama kapasitesinin ve lojistik iş birliklerinin kritik rol oynadığına işaret etmektedir. Çalışma, yalnızca ikincil kaynaklara dayanması nedeniyle bulgularını mevcut literatürle sınırlı bir çerçevede sunmakta; bu çerçeveye dayanarak KOBİ'lerin dijital yetkinliklerini artırmaya, destek mekanizmalarını etkinleştirmeye ve Rusya pazarına girişte mevzuat/lojistik uyumunu güçlendirmeye dönük bir iş modeli yaklaşımı önermektedir.This study examines the digitalization and e-export processes of SMEs operating in the yarn and textile sector in Turkey targeting the Russian market, using a systematic literature review (SLR) approach. The scope of the research is limited to studies published between 2015 and 2025; sources were obtained from multiple academic databases, primarily DergiPark, YÖKTez, Google Scholar, and ScienceDirect. Literature selection was conducted in line with predefined inclusion/exclusion criteria; accessible publications directly related to the subject were included in the analysis from among the scanned studies. Data analysis was performed using the thematic analysis framework proposed by Braun and Clarke (2006). First, the texts were read repeatedly, open coding was performed, similar codes were combined into sub-themes, and ultimately a synthesis was reached under five main themes: digital infrastructure, organizational integration (ERP/CRM), customer relations, logistics/customs processes, and policy-support mechanisms. The findings show that SMEs encounter infrastructure deficiencies, human resource and knowledge gaps, system integration problems, and logistical and regulatory barriers in their digitalization process. The literature agrees that corporate system integration (ERP/CRM), digital marketing capacity, and logistics partnerships play a critical role in improving e-export performance. The study presents its findings within a limited framework based on existing literature, as it relies solely on secondary sources. Based on this framework, it proposes a business model approach aimed at increasing the digital competence of SMEs, activating support mechanisms, and strengthening regulatory/logistical compliance for entry into the Russian market.