Erken çocukluk döneminde geliştiren bakım ve baba katılımı: Bibliyometrik bir analiz

Abstract

Giriş ve Amaç: Erken çocukluk gelişimi, yeterli beslenme, sağlık, güvenlik ve erken öğrenme fırsatlarını kapsayan geliştiren bakım ortamına bağlıdır. Geleneksel yaklaşımlar çoğunlukla annelerin rolüne odaklanmış olsa da güncel literatür çocuğun optimal gelişimini desteklemek ve annelerin bakım yükünü azaltmak açısından baba katılımının önemini vurgulamaktadır. Bununla birlikte baba katılımı, yapısal engeller, kültürel normlar ve duyarlı bakıma ilişkin farkındalık eksikliği nedeniyle sıklıkla sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, geliştiren bakım ve baba katılımı kesişimindeki küresel araştırma görünümünü bibliyometrik analiz yoluyla incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada Web of Science (WoS) veri tabanında indekslenen yayınlar kullanılarak bibliyometrik analiz gerçekleştirilmiştir. Veri taraması; “geliştiren bakım nurturing care”, “duyarlı bakım- responsive caregiving”, “destekleyici bakım- supportive caregiving”, “baba katılımı- father involvement”, “baba etkileşimi- father engagement”, “baba katılımı-paternal involvement” ve “baba etkileşimi- paternal engagement” anahtar sözcükleri ile erken çocukluk gelişimi ile ilişkili kavramlar kullanılarak yapılmıştır. Toplam 146 yayın analiz kapsamına alınmıştır. Yayınlar yıllara göre dağılım, ülke, dergi ve atıf sayıları açısından incelenmiştir. Anahtar kelime eş-oluşum analizi VOSviewer yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Sonuçlar geliştiren bakım ve baba katılımı konularındaki yayınların özellikle son yıllarda artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Çalışmaların büyük bir kısmının Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere gelişmiş ülkelerde üretildiği belirlenmiştir. Erken çocukluk ve çocuk gelişimi alanında uzmanlaşmış dergiler, bu alanda en fazla yayının yer aldığı dergiler arasında öne çıkmaktadır. Anahtar kelime analizi, literatürde “baba katılımı- father involvement”, “ebeveynlik- parenting”, “erken çocukluk gelişimi- early childhood development”, “duyarlı bakım- responsive caregiving” ve “çocuk gelişimi- child development” kavramlarının merkezi bir konuma sahip olduğunu göstermiştir. Tartışma ve Sonuç: Elde edilen bulgular, geliştiren bakım ve baba katılımı konularının erken çocukluk gelişimi araştırmalarında giderek daha fazla önem kazandığını göstermektedir. Bununla birlikte çalışmaların belirli coğrafi bölgelerde yoğunlaştığı ve gelişmekte olan ülkelerde yürütülen araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışma, geliştiren bakım ve baba katılımı literatürünün bilimsel yapısına ilişkin genel bir görünüm sunmakta ve alandaki araştırma eğilimlerini ortaya koymaktadır.

Introduction and Purpose: Early childhood development depends on a nurturing care environment that includes adequate nutrition, health, safety, and opportunities for early learning. While traditional approaches have mainly focused on mothers, recent literature highlights the importance of father involvement in supporting optimal child development and reducing mothers’ caregiving burden. However, father involvement often remains limited due to structural barriers, cultural norms, and limited awareness of responsive caregiving practices. This study aims to examine the global research landscape at the intersection of nurturing care and father involvement through bibliometric analysis. Materials and Methods: A bibliometric analysis was conducted using publications indexed in the Web of Science (WoS) database. Data were retrieved using search terms including “nurturing care,” “responsive caregiving,” “supportive caregiving,” “father involvement,” “father engagement,” “paternal involvement,” and “paternal engagement,” together with concepts related to early childhood development. A total of 146 publications were included in the analysis. Publications were examined in terms of annual distribution, countries, journals, and citation counts. Keyword co-occurrence analysis was performed using VOSviewer software. Results: The results show that publications on nurturing care and father involvement have increased, particularly in recent years. Most studies were produced in developed countries, especially the United States. Journals specializing in early childhood and child development were among the leading publication outlets. Keyword analysis indicated that “father involvement,” “parenting,” “early childhood development,” “responsive caregiving,” and “child development” are central concepts in the literature. Discussion and Conclusion: The findings indicate that nurturing care and father involvement are gaining increasing attention in early childhood development research. However, studies remain concentrated in specific regions, and research conducted in developing countries is limited. This study provides an overview of the scientific structure of the literature and highlights current research trends in the field.