Diş hekimliği klinik öğrencilerinin ICDAS temelli tanı ve tedavi kararlarının değerlendirilmesi: Tek merkezli kesitsel çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, diş hekimliği öğrencilerinin ICDAS çerçevesinde çürük lezyonlarını doğru skorlama ve çürük riski bağlamında uygun tedavi seçimi yapabilme becerisini değerlendirmek; yanlış yanıtlar içindeki aşırı tahmin (OE) ve eksik tahmin (UE) eğilimlerini tanımlamak ve referans standartla uyumu incelemektir. Yöntem: Kesitsel tasarımda 12 olgudan oluşan vaka seti kullanıldı; her vaka için öğrencilerden ICDAS skoru ve düşük/yüksek risk senaryolarına göre tedavi seçimi istendi. Çalışmaya diş hekimliği 4. sınıftan 135 ve 5. sınıftan 119 öğrenci katıldı. Dördüncü ve beşinci sınıfların doğruluk oranları ki-kare testi ile karşılaştırıldı. Yanlış yanıtlar içinde OE ile UE’nin dengede olup olmadığı iki uçlu binom testi ile sınandı. Referans standartla uyum ise Cohen’in kappa katsayısı ile değerlendirildi. Bulgular (sayısal ve/veya istatistiki veriler): Tüm vakalar birleştirildiğinde ortalama doğruluk ICDAS için 4. sınıfta %52,8 ve 5. sınıfta %53,9 olup iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı (χ² p=0,5501); tedavi doğruluğu 4. sınıfta 53,9 ve 5. sınıfta %52,7 olup yine anlamlı fark yoktu (χ² p=0,5226). Yanlış yanıtların dağılımında ICDAS tarafında OE baskın olup 4. sınıfta yanlışların %69,4’ü, 5. sınıfta %66,9’u OE idi; tedavi tarafında ise UE eğilimi gözlendi (4. sınıfta %53,7, 5. sınıfta %50,4). Referans standartla uyum zayıf-orta düzeyde olup ICDAS için κ=0,342 (4. sınıf) ve κ=0,355 (5. sınıf), tüm örneklemde κ=0,348; tedavi için κ=0,317 (4. sınıf) ve κ=0,312 (5. sınıf), tüm örneklemde κ=0,314 olarak bulundu. Sonuç(lar): Öğrencilerin ICDAS temelli tanı ve risk-temelli tedavi kararlarının doğruluğu yaklaşık %53 düzeyindedir ve 4. ile 5. sınıflar arasında anlamlı fark yoktur. Yanlışların yönü tanıda çoğunlukla OE, tedavide ise daha çok UE lehinedir. Sonuçlar, özellikle erken/kavitasyonsuz lezyonlar için, ICDAS kalibrasyonunun ve risk-temelli, açık eşiklere dayalı karar adımlarının eğitime düzenli biçimde entegre edilmesini desteklemektedir.Aim: This study aimed to evaluate dental students’ ability to score caries using ICDAS and to select appropriate risk-based treatments; to characterize paperns of over-estimation (OE) and under-estimation (UE) among incorrect responses; and to assess agreement with a reference standard. Method: A cross-sectional 12-case vignette set was administered; for each case, students provided an ICDAS score and a treatment choice under low/high-risk scenarios. The study included 135 fourth-year and 119 fifth-year students. Accuracy differences between years were tested with the chi-square test. The balance between OE and UE among incorrect responses was examined using a two-sided binomial test. Agreement with the reference was quantified by Cohen’s kappa. Findings: Pooled across cases, mean accuracy for ICDAS was 52.8% in fourth-year and 53.9% in fifth-year students, with no significant difference (χ² p=0.5501); treatment accuracy was 53.9% versus 52.7%, likewise not significant (χ² p=0.5226). Among incorrect answers, ICDAS showed an OE predominance (69.4% OE in fourth-year; 66.9% in fifth-year), whereas treatment showed a UE tendency (53.7% UE and 50.4%, respectively). Agreement with the reference was fair: for ICDAS κ=0.342 (fourth-year) and κ=0.355 (fifth-year), overall κ=0.348; for treatment κ=0.317 and κ=0.312, overall κ=0.314. Conclusion: Students’ ICDAS-based diagnostic and risk-based treatment accuracy is approximately 53%, with no significant difference between fourth- and fifth-year cohorts. Incorrect responses are predominantly OE in diagnosis and predominantly UE in treatment. The results support the regular integration into education, especially for early/non-cavitated lesions, of ICDAS calibration and risk-based decision steps based on explicit thresholds.