6 şubat 2023 depremlerinden etkilenen yetişkin bireylerin deprem sonrası travma düzeyleri ile umutsuzluk ve kahırlanma/hayata küsme düzeylerinin incelenmesi: Hatay örneği

Abstract

Bu araştırma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen yetişkin bireylerin afet sonrası psikolojik süreçlerini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, deprem sonrası travma düzeyi, umutsuzluk düzeyi ve kahırlanma/hayata küsme arasındaki ilişkileri değerlendirmek ve umutsuzluğun travma ile kahırlanma arasındaki ilişkide aracı bir rol oynayıp oynamadığını analiz etmektir. Araştırma, Hatay ilinde depremden doğrudan etkilenen 18 yaş üstü 153 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, demografik bilgi formu ile birlikte Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Travma Sonrası Kahırlanma/Hayata Küsme Bozukluğu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiş; elde edilen veriler korelasyon, regresyon ve mediatör analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular, travma düzeyinin hem kahırlanmayı hem de umutsuzluğu anlamlı bir şekilde yordadığını; umutsuzluk düzeyinin de kahırlanma düzeyi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, umutsuzluk, travma ile kahırlanma arasındaki ilişkide kısmi anlamlı bir aracı değişken olarak bulunmuştur. Bulgular, afet sonrası ruh sağlığı hizmetlerinin yapılandırılmasında kahırlanma gibi spesifik duygusal tepkilerin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.This study investigates the post-disaster psychological processes of adults affected by the earthquakes that occurred on February 6, 2023, centered in Kahramanmaraş. The primary aim of the research is to examine the relationships between post-earthquake trauma levels, hopelessness, and embitterment, and to analyze whether hopelessness plays a mediating role in the relationship between trauma and embitterment. The study was conducted with 153 participants over the age of 18 who were directly affected by the earthquake in Hatay. Data were collected using a demographic information form, the Post-Earthquake Trauma Level Scale, the Beck Hopelessness Scale, and the Post-Traumatic Embitterment Disorder Scale.The study adopted a relational survey model, one of the quantitative research methods, and the data were analyzed through correlation, regression, and mediation analyses. The findings revealed that trauma levels significantly predicted both hopelessness and embitterment; and that hopelessness was also a significant predictor of embitterment levels. Moreover, hopelessness was found to be a partially significant mediator in the relationship between trauma and embitterment. The findings emphasize the importance of addressing specific emotional reactions such as embitterment when structuring post-disaster mental health services.