Yenilemeyen doğa maddeleri şeklindeki pastaların tüketiciler tarafından satın alma eğilimlerinin ve beğenilmesinin yetişkin seçici yeme bağlamında incelenmesi: İstanbul ili örneği

Abstract

Bu çalışma yetişkin seçici yeme davranışı bağlamında yenilemeyen doğa maddeleri şeklindeki pastaların tüketiciler tarafından beğenilmesi ve satın alınması niyetini incelemeyi amaçlamaktadır. Literatürde bu konuda sınırlı sayıda araştırma bulunması nedeniyle, çalışma öncü bir girişim niteliği taşımakta ve gelecek araştırmalara kuramsal bir çerçeve sunma potansiyeli taşımaktadır. Araştırma, Türkiye, İstanbul ilinde ikamet eden bireyler arasından kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 427 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılacak ürün görselleri profesyonel bir fotoğraf makinesi ile aynı ışık koşulları ve açı kullanılarak çekilmiş; görsellerin boyutları ve hizaları standardize edilmiştir. Çalışmada, yetişkin seçici yeme davranışını ölçmek üzere Ellis vd., (2017) tarafından geliştirilen ve Demir vd., (2023) tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılan 15 maddelik 5’li Likert Tipi yetişkin seçici yeme ölçeği kullanılmıştır. Ek olarak 7 adet yenilemeyen doğa maddeleri şeklinde pasta görseli hazırlanmıştır ve katılımcılara beğenme ve satın alma niyetleri 10’lu Likert tipi ölçek ile ölçülmüştür. Araştırma verileri SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Güvenilirlik testi, Temel Eksen Faktör Analizi, Normallik testi ve Spearman’s Korelasyon Analizi yapılmıştır. Yapılan testler sonucu önceki çalışmalardan farklı olarak bir boyut daha tespit edilmiştir. Hipotez testleri sonucunda, katılımcıların pastaları aynı kategoride değerlendirdiklerini ancak satın almadıklarını veya beğenmediklerini ortaya koymuştur. Ayrıca, seçici yeme davranışı ile yenilemeyen doğa maddelerinden yapılan pastaların satın alınması ve beğenilmesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.This study aims to examine the liking and purchase intention of cakes designed to resemble inedible-shaped natural materials in the context of adult picky eating behavior. Due to the limited number of studies on this topic in the literature, the research represents a pioneering initiative and holds the potential to provide a theoretical framework for future studies. The study was conducted with 427 participants residing in Istanbul, Turkey, selected through a convenience sampling method. The product images used in the study were taken with a professional camera under the same lighting conditions and angle, and the dimensions and alignment of the visuals were standardized. The Adult Picky Eating Scale, developed by Ellis et al. (2017) and adapted into Turkish with a validity and reliability study by Demir et al. (2023), was used to measure adult picky eating behavior. In addition, 7 images of cakes resembling inedible natural materials were prepared, and participants were asked to rate their liking and purchase intentions using a 10-point Likert type scale. The data were analyzed using the SPSS software. Reliability analysis, Principal Axis Factor Analysis, Normality Test, and Spearman's Correlation Analysis were conducted. As a result of the analyses, a new dimension, not found in previous studies, was identified. Hypothesis testing revealed that although participants evaluated the cakes as belonging to the same category, they did not necessarily like or intend to purchase them. Furthermore, no statistically significant relationship was found between picky eating behavior and the liking or purchase intention of cakes resembling inedible natural objects.