Genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılık düzeyleri ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel çarpıtmaların aracı rolünün incelenmesi

Abstract

Yaşadığımız çağın en yeni problemlerinden biri sosyal medya bağımlılığıdır. Sosyal medya uygulamalarının bilinçsiz kullanımı, bireyler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkilerin yanı sıra psikolojik rahatsızlıklara da yol açabilmektedir. Depresif bozukluklar sosyal medya bağımlılığının yol açtığı psikolojik rahatsızlıkların başında gelmektedir. Depresif bozuklukların oluşumunda bilişsel çarpıtmalar büyük öneme sahiptir. Bu araştırmanın amacı, sosyal medya bağımlılık düzeyi ile depresyon düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemenin yanı sıra bu ilişkide bilişsel çarpıtmaların (zihin okuma, felaketleştirme, iki uçlu (ya hep ya hiç ) biçiminde düşünme, duygudan sonuca ulaşma, etiketleme, zihinsel filtreleme, aşırı genelleme, kişiselleştirme, zorunluluk ifadeleri (-meli, -malı), olumluyu azımsama veya yok sayma ) aracı rolünü araştırmaktır. Nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan, 18-65 yaşları arası 289 kadın ve 97 erkek olmak üzere 386 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Sosyo-Demografik Bilgi Formu ve Beck Depresyon Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların sosyal medya bağımlılık düzeyleri, depresyon düzeyleri ve bilişsel çarpıtmalar arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, sosyal medya bağımlılık düzeyinin depresyon düzeyi üzerindeki etkisinde bilişsel çarpıtmaların (zihin okuma, felaketleştirme, iki uçlu (ya hep ya hiç ) biçiminde düşünme, duygudan sonuca ulaşma, etiketleme, zihinsel filtreleme, aşırı genelleme, kişiselleştirme, zorunluluk ifadeleri (-meli , -malı ), olumluyu azımsama veya yok sayma ) tümünün kısmi aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları, literatür kapsamında tartışılarak yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Social media addiction is one of the newest problems of our age Unconscious use of social media applications can cause psychological disorders as well as negative effects on individuals. Depressive disorders are one of the most common psychological disorders caused by social media addiction. Cognitive distortions are of great importance in the formation of depressive disorders. The aim of this study is to examine the relationship between the level of social media addiction and depression, as well as to explore the mediating role of cognitive distortions (mind reading, catastrophizing, bipolar (all or nothing) thinking, reaching conclusions from emotion, labeling, mental filtering, overgeneralization, personalization, imperative statements (-must, -have to), underestimate or ignore the positive ). The sample of the study, in which the relational survey model, one of the quantitative research models, was used, consists of 386 people, 289 women and 97 men, between the ages of 18-65, living in Turkey.In this study "Social Media Addiction Scale, Cognitive Distortions Scale, Socio-Demographic Information Form and Beck Depression Scale" were used. As a result of the research, it was determined that there was a significant relationship between the participants' social media addiction levels, depression levels and cognitive distortions. In addition, it has been determined that all cognitive distortions (mind-reading, catastrophizing, bipolar (all or nothing) thinking, reaching conclusions from emotion, labeling, mental filtering, overgeneralizing, personalization, imperative statements (must, have to), underestimate or ignore the positive) have a partial mediator role in the effect of social media addiction level on depression level. The results of the analysis were discussed within the scope of the literature and suggestions were presented for the studies to be carried out.