Okul öncesi çocuklarda anne özyeterliliği ve annenin çocuğa ilişkin anksiyete algısının annesinin çalışma durumuna göre incelemesi

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı çalışan ve çalışmayan annelerin özyeterlilikleri ve çocuklarına ilişkin anksiyete algıları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının belirlenmesidir. Temel amacın yanında çalışan ve çalışmayan annelerin özyeterlilikleri ve çocuklarına ilişkin anksiyete algılarının sosyodemografik değişkenlere göre anlamlı fark gösterip göstermediği de incelenmiştir. Ayrıca, annenin çalışma durumu ve araştırma kapsamında belirlenen bazı değişkenler arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Belirtilen amaçların gerçekleştirilmesi doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik form, Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği ve Okul Öncesi Çocuklarda Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Sosyodemografik formun ve ölçeklerin uygulanması sonucunda elde edilen veriler SPSS 22 (Statistical Package for Social Sciences) istatistik programıyla analiz edilmiştir. Örneklem grubu, normallik değerlerini karşılamadığı için nonparametrik testler olan Spearman Korelasyon Analizi, Mann-Whitney U Testi ve ve Ki-Kare testi Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, annelerin özyeterlilikleri ile çocuklarına ilişkin anksiyete algıları arasında negatif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak, yaşı 18-25 arasında olan annelerin çocuklarına ilişkin anksiyete algısının diğer yaş gruplarından daha yüksek olduğu, bekâr olan annelerin çocuklarına ilişkin yaygın kaygı bozukluğu algısının daha yüksek olduğu, eğitim düzeyi lisansüstü olan annelerin çocuklarına ilişkin anksiyete algısının diğer eğitim düzeylerine sahip annelerin yaygın kaygı bozukluğu algısından daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çalışan annelerin ebeveynliğe özgü stratejilerinin çalışmayan annelerin ebeveynliğe özgü stratejilerinden daha yüksek olduğu, çalışmayan annelerin çocuklarına ilişkin özgül fobi algısının çalışan annelerin özgül fobi algısından daha yüksek olduğu, kız çocuğuna sahip annelerin çocuklarına ilişkin anksiyete algısının daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Son olarak, annenin sahip olduğu çocuk sayısı arttıkça çalışma ihtimalinin arttığı, lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip ve 0-6 yaş çocuğu olan annelerin, lise ve altı eğitim düzeyine sahip 0-6 yaş çocuğu olan annelere göre 4,5 kat daha az çalışma eğilimine sahip oldukları sonuçları elde edilmiştir. Anahtar Kelime: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; Ev kadınları = Housewives ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çalışan kadınlar = Working women ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

The main purpose of this study is to determine whether there is a significant relationship between the self-efficacy of working and non-working mothers and their anxiety perceptions about their children. In addition to the main purpose, it was also examined whether the self-efficacy of working and non-working mothers and their anxiety perceptions about their children showed a significant difference according to sociodemographic variables. In addition, the relationships between the working status of the mother and some variables determined within the scope of the research were also examined. Sociodemographic form prepared by the researcher, Parent Self-Efficacy Scale and Preschool Anxiety Scale were used in line with the realization of the stated objectives. The data obtained as a result of the application of the sociodemographic form and the scales were analyzed with the SPSS 22 (Statistical Package for Social Sciences) statistical program. Since the sample group did not meet the normality values, non-parametric tests such as Spearman Correlation Analysis, Mann-Whitney U Test and Chi-Square test and Kruskal Wallis H test were used. As a result of the research, it was determined that there is a negative relationship between the self-efficacy of mothers and their anxiety perceptions about their children. In addition, it was found that mothers between the ages of 18-25 had a higher perception of anxiety about their children than other age groups, single mothers had a higher perception of generalized anxiety disorder for their children, and mothers with postgraduate education had a lower perception of anxiety about their children than mothers with other education levels. In addition, it was concluded that the parenting-specific strategies of working mothers were higher than the parenting-specific strategies of the non-working mothers, the specific phobia perception of the children of non-working mothers was higher than the specific phobia perception of the working mothers, and the anxiety perception of the children of the mothers with daughters was higher. Finally, it is concluded that the greater the number of children that the mother has, the more likely it is that she will work and the mothers with 0-6 years of age children with high school and above education levels tended to work 4.5 times less than mothers with 0-6 years of age children with high school and below education levels. Keyword: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; Ev kadınları = Housewives ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çalışan kadınlar = Working women ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy