7-14 yaş arası çocuk hastalarda diş sayı anomalilerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Diş sayı anomalilerinin sıklığı ve dağılımı, diğer diş anomalilerinin varlığı, diş anomalilerinin cinsiyet ile ilişkisi incelenerek hastalarda planlanan/gerçekleştirilen dental tedavi tipleri araştırılmıştır. Diş sayı anomalilerini belirlemek için 7 ila 14 yaş arasındaki 677 hastanın panoramik radyografileri ve kayıtları incelenmiştir. 7 yaşından küçük ve 14 yaşından büyük hastalar, net olmayan panoramik radyografi görüntüleri, üçüncü molar dişleri çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmada gelişimsel dental anomaliler beş ana gruba ayrılarak; sayı, boyut, doku, pozisyon ve şekil anomalileri açısından değerlendirilmiştir. Hastalarda planlanan/gerçekleştirilen tedavi tipleri saptanarak elde edilen verilerin yaşa ve cinsiyete göre değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel analiz Jamovi yazılımı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p < 0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Gelişimsel dental anomali sıklığı %15.21'dir. En sık görülen anomali sayı anomalisi (%8.5), bu grupta en sık görülen dental anomali ise hipodontidir (%6.05). Eksik dişlerin sıklığı incelendiğinde kızlarda daha fazla diş eksikliğine rastlanmış, ancak istatistiksel olarak farkın anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0.05). Hipodonti olgularının %85,54’ünün izole diş eksikliği olduğu, %14,46’sının diğer diş anomalileri birlikte görüldüğü saptanmıştır. Oligodonti sıklığı %0.4 olarak tespit edilmiştir. Hiperdonti sıklığı % 2.06 olarak bulunmuş, bu duruma en fazla üst çenede rastlanılmış olup, olguların %33.3 ‘ünün mesiodens olduğu saptanmıştır. Hipodonti anomalisi saptanan hastaların %84’ünde çeşitli tedaviler gerçekleştirilmiştir. Bu tedaviler; %30 oranında koruyucu tedaviler, %28 cerrahi girişimler, %32 restoratif ve %10 oranında ortodontik tedavilerdir. Hastaların %16’sının yalnızca ilk muayeneleri gerçekleştirilmiştir. Hiperdonti olgularının %71,6’sının izole diş fazlalığı olduğu, %28,4’ünün diğer diş anomalileri ile birlikte görüldüğü saptanmıştır. Hiperdonti sıklığına, erkeklerde daha fazla rastlanılmış, ancak istatistiksel olarak farkın anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0.05). Hiperdonti anomalisi saptanan hastalarda planlanmış ve uygulanmış tedaviler; %22 oranında koruyucu tedaviler, %33 cerrahi girişimler,%28 restoratif tedaviler ve %17 oranında ortodontik tedavilerdir. Dental gelişim anomalileri, çocuklarda yaygın bir sağlık sorunudur. Bu anomalilerin erken teşhisi ve tedavisi ile hastanın fonksiyonel, estetik ve psikolojik gereksinimleri karşılanabilir. Uzun vadede bu etkin planlama ve erken teşhis, tedavi maliyetlerini ve süresini de azaltacaktır.

Introduction: Developmental dental anomalies are common in childhood and may lead to significant functional, aesthetic, and psychological consequences. Early diagnosis is essential to ensure proper treatment planning and to prevent long-term complications. Aim: This study aims to determine the prevalence of dental anomalies in individuals aged 7–14 years, to evaluate their relationship with gender, and to examine the types of planned and completed treatments. Materials and Methods: Panoramic radiographs and clinical records of 677 patients aged 7–14 were reviewed. Third molars and radiographs with insufficient image quality were excluded. Dental anomalies were categorized into five groups: number, size, tissue, position, and shape anomalies. Statistical analyses were performed using Jamovi software. Normality was assessed with the Independent Samples T-Test, while relationships between variables were evaluated using the Kruskal Wallis and Non-parametric One-Way ANOVA tests. Statistical significance was set at p < 0,05. Results: The prevalence of developmental dental anomalies was 15.21%. Number anomalies were the most common (8.5%), with hypodontia being the most frequent subtype (6.05%). Although hypodontia was more common in females, the difference was not statistically significant (p>0.05). Among hypodontia cases, 85.54% were isolated, while 14.46% occurred with other anomalies. Hyperdontia prevalence was 2.06%, and 33.3% of these cases were mesiodens. Among patients with hypodontia, treatments included preventive (30%), surgical (28%), restorative (32%), and orthodontic (10%) procedures. In hyperdontia cases, these rates were 22%, 33%, 28%, and 17%, respectively. Discussion: The findings indicate that dental anomalies are relatively common in children and often require clinical intervention. Although gender differences were observed, they were not statistically significant. Early diagnosis plays a key role in preventing aesthetic and functional complications. Conclusion and Recommendations: Early detection and timely treatment of dental anomalies improve clinical outcomes and reduce long-term costs. Routine screening protocols and early intervention strategies should be implemented in pediatric dental practice.